เล่าต่อกันถึงข้าวต้มสามกษัตริย์
กว่าจะกลายเป็นอาหารไทยจานอร่อย บรรพบุรุษของเราต้องลองผิดลองถูก
อยู่หลายครั้ง หยิบส่วนผสมนั้นรวมกับส่วนผสมนี้ ส่วนผสมบางชนิดไม่เข้ากันก็ต้อง
นำออกแล้วใส่ส่วนผสมอื่นเข้าแทนที่ เพื่อให้ได้รสชาติที่เหมาะสม และเพียบพร้อม
ด้วยคุณค่า อีกทั้งยังแฝงไว้ด้วยสรรพคุณในการรักษาโรคบางชนิดอีกด้วย น่าเสีย
ดายยิ่งที่อาหารไทยบางชนิดขาดช่วงการสืบทอดทำให้สูญหายไป
ข้าวต้มเป็นอาหารที่ได้รับความนิยมอย่างมากประเภทหนึ่ง และก่อราก
ผูกกอขึ้นหลายสูตรหลากรส เราสามารถเลือกกินได้แทบไม่ซ้ำเลยทีเดียว ข้าวต้ม
สามกษัตริย์เป็นข้าวต้มอีกประเภทหนึ่ง มีรสชาติอร่อยและเป็นข้าวต้มที่เกิดขึ้นใน
สมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งทำให้ข้าวต้มชนิดนี้มีความ
พิเศษกว่าข้าวต้มชนิดอื่น
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่มีพระ
ปรีชาสามารถในเรื่องโภชนาการ ดังที่ได้ทีบันทึกเกี่ยวกับเรื่องนี้จากผู้ใกล้ชิดเป็น
จำนวนมาก ซึ่งหนังสือ เสด็จประภาสต้น นายทรงอานุภาพได้เขียนเกี่ยวกับพระ
ปรีชาสามารถทางโภชนาการไว้ว่า " วันที่ 24 เวลาเช้า เสด็จทรงเรือแลอมแล่นใบ
ออกประภาสละมุ ที่เขาจับปลาตามปากอ่าวแม่กลอง มีเรือฉลอมแล่นในกระบวนการ
เสด็จ 3 ลำ ด้วยกัน เที่ยวซื้อกุ้ง ปลาที่เขาจับได้ตามป่าละมุ แล้วต้มข้าวต้มสาม
กษัตริย์นั้นในเรือฉลอม ที่เรียกว่าข้าวต้มสามกษัตริย์นั้นคือต้มอย่างข้าวต้มหมู
แต่ใช้ปลาทู กุ้ง กับ ปลาหมึกสดแซก แทนหมู เป็นของทรงประดิษฐ์ในเช้าวันนั้นเอง
ตั้งแต่ฉันเกิดมายังไม่เคยกินข้าวต้มอร่อยอย่างวันนั้นเลย "

"ข้าวต้มสามกษัตริย์ ตำรับพระยาพิทักษ์ภูบาล พิมพ์เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2478"

เครื่องปรุง หมู ไก่ กุ้ง (ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรง
ใช้ปลาทู กุ้งทะเล กับ ปลาหมึกสด) ใบพระกาดหอม ใบตั้งโอ๋ ใบขึ้นฉ่าย น้ำปลา
น้ำซอสฝรั่ง น้ำซีอิ้วญี่ปุ่น
วิธีการปรุง นำหมู กุ้ง ไก่ หั่นเป็นชิ้นแล้วนำไปต้มเก็บไว้ จากนั้นเจียวกระเทียม
ให้หอม แล้วเอาข้าวสารผัดกับน้ำมันกระเทียมเจียว ใส่น้ำปลา กับน้ำต้มเนื้อที่เก็บไว้
ต้มเคี่ยวจนได้ที่ จึงใส่เนื้อหมู ไก่ และกุ้ง ปรุงรสด้วยน้ำปลา น้ำซีอิ้วญี่ปุ่น และน้ำ
ซอสฝรั่ง ใส่ผักสดที่เตรียมไว้ลงไป โรยพริกไทยป่น จะใส่น้ำส้มแบบใส่ก็ได้ตาม
รสปาก
ข้าวต้มสามกษัตริย์ เป็นข้าวต้มที่มากด้วยคุณค่า หลังจากได้ลิ้มรสชาติ
ความเอร็ดอร่อยแล้ว สิ่งที่เราไม่ควรลืม คือถ่ายทอดต่อไปยังรุ่นลูกรุ่นหลานเพื่อไม่
ให้อาหารจานนี้ต้องเหลือเพียงความอร่อยในความทรงจำ

ขอขอบคุณข้อมูลจากหนังสือ เปรียว